Tag Archives: موزه

خانه موزه مقدم و همه چیز درباره آن


وب سایت اسنپ تریپ: میدان حسن آباد را که به سمت راست بروید بعد از خیابان شیخ هادی، وسط آنهمه ابزارفروشی و شلوغی به خانه‌ای می‌رسید که هیچ انتظارش را ندارید و همینکه پایتان را تویش بگذارید یکدفعه آنهمه سرو صدا و رفت و آمد هم تمام می‌شود. اینجا خانه مقدم است که همچون تافته‌ جدابافته‌ای فرسنگ‌ها با دنیای اطرافش فاصله دارد، خانه‌ای که خودش یک پا تاریخ زنده تهران به حساب می‌آید.

قصه خانه مقدم

خانه مقدم و همه چیز درباره آن

باغ موزه مقدم که برخی معتقدند به خاطر وسایل و معماری‌اش گران‌ترین خانه ایران است، قصه‌ای مفصل دارد. زمان قاجار است و احتساب الملک که در دربار برای خودش اسم و رسمی دارد، رئیس اداره احتسابیه تهران و وزیر مختار ایران در برن سوئیس است. او همراه خانواده‌اش در خانه خیابان سپه( امام خمینی فعلی) سکونت دارند. پسرها برای تحصیل به فرنگ رفته‌اند. پسر بزرگتر خیلی زود از دنیا می‌رود و پسر کوچکتر، یعنی محسن مقدم چند سال بعد همراه زن فرانسوی‌اش-سلما- به ایران برمی‌گردند و در خانه پدری ساکن می‌شوند.

محسن مقدم و همسرش از آنجا که به کارهای تاریخی و فرهنگی علاقه زیادی دارند، وسایل تاریخی و عتیقه را گردآوری می‌کنند و کلکسیونی از کاشی، سنگ‌های تراشیده شده، پارچه، چپق و قلیان، سفالینه، شیشه، تابلو نقاشی، مسکوکات، مهرها و سندهای تاریخی را در خانه گرد هم می‌آورند. به این شکل که هر بنایی را که قصد تخریبش را دارند محسن مقدم آنجا حاضر می‌شود و وسایل ارزشمندی را که می‌خواهند دور بریزند را با خود به خانه خودش می‌آورد.

خانه مقدم که بخش‌های زیادی در زمان حیات صاحبخانه به آن اضافه شده، فقط خودش تماشایی نیست. پر از اشیای تاریخی‌ست و هر طرفش را که نگاه کنید حال و هوای خاص خودش را دارد. ظرف‌های سفالی الهام گرفته شده از آثار متعلق به سده‌های چهارم تا سیزدهم هجری قمری، کاشی‌های متعلق به دوره زندیه و قاجاریه و کاشی‌های چند رنگ صفوی، حوضچه مرمری کوچکی متعلق به حمام فتحعلی شاه و پایه ستون‌هایی از کاخ خواهر ناصرالدین شاه، به علاوه دو حیاط با صفای خانه با آنهمه درختکاری‌ و گلکاری و حوضچه وسط با نیلوفرهای آبی‌اش، در تماشایی‌ شدن بیشتر خانه نقش دارند، انقدر که دلت نمی‌خواهد به این زودی‌ها ترکش کنی.

محسن مقدم که طراحی آرام دانشگاه تهران نیز از کارهای اوست، در سال ۱۳۵۱ خانه را وقف این دانشگاه می‌کند، خودش در سال ۱۳۶۶ از دنیا می‌رود و خانه نیز در سال ۱۳۷۹ به ثبت ملی می‌رسد.

خانه موزه مقدم، دیدنی‌ترین خانه تهران

خانه مقدم و همه چیز درباره آن

وارد باغ موزه مقدم که می‌شوی اول از همه حیاط با صفایش چشمت را می‌گیرد. باغچه و حیاط به سبک باغ‌های ژاپنی ساخته شده و کمی که جلوتر بروی ایوان‌ها هم نمایان می‌شود. در سمت راست اندرونی قرار گرفته، یکی از دیدنی‌ترین بخش‌های خانه که وجه تمایزش را می‌شود از نقاشی عریانی که روی دیوار است فهمید، به این معنی که وارد قسمت خصوصی خانه شده‌اید. قسمت اندرونی، محل زندگی محسن مقدم و همسرش بوده.

اتاق پیشخوان که در زمان حیات صابخانه ، اتاق کناری سالن پذیرایی بوده و حالا لوازم شخصی و قاب عکس‌ها و نقاشی‌های محسن مقدم و وسایل دیگری در آن قرار گرفته، اتاق پذیرایی که محسن مقدم در آن کار میکرده و از مهمانان در آن پذیرایی میشده و حالا سفالینه‌ها، ابزارهای سنگی، شیشه‌ها و مهرها در آن نگهداری می‌شود، از جمله بخش‌های اندرونی‌ست.

یکی دیگر از تماشایی‌ترین قسمت‌های باغ موزه مقدم دیوار تجدد و اتاق قاجار است که در قسمت اندرونی قرار دارد. دیوار تجدد دو حیاط اندرونی و بیرونی را از هم جدا می‌کند. این دیوار از چند ستون مارپیچ و تعدادی طاق بر روی این ستون‌ها با تزیینات کاشی و پایه ستون‌های حجاری شده مشابه پایه ستون های کاخ چهل ستون اصفهان ساخته شده. مقدم پایه ستون‌ها را در موقع تخریب کاخ خواهر ناصرالدین شاه به این محل منتقل کرده.

خانه مقدم و همه چیز درباره آن

پا در اتاق قاجار نیز که بگذارید انگار قدم در دوره‌های مختلف تاریخ ایران گذاشته‌اید. طاقچه گچبری زندیه از اصفهان، شومینه ای از قصر فیروزه ، متلعق به کاخ فیروزه خانم، سوگلی ناصرالدین شاه از اشیای این اتاق است. کامل کننده این قسمت حوضخانه است. حوضخانه در قدیم خانه خدمه بوده (حالا درش بسته است) و در زیرزمین کناری آن حمام خانه قرار دارد، حمامی که پراست از کاشی‌هایی مربوط به سده‌ها و جاهای مختلف، هرچند آن نیز درش بسته است.

بعد از گذشتن از حیاط اصلی که با الهام از باغ الحمراء اسپانیا ساخته شده و در انتهایش کافه و گلخانه قرار گرفته و دیوارهایش با کاشی‌های لعابدار تزیین شده می‌رسیم به دو ایوان زیبا. در وسط حیاط اصلی حوضچه مرمری کوچکی متعلق به حمام فتحعلی شاه دیده می‌شود که آب از آن فوران می‌کند و از طریق یک جوی باریک به داخل استخر می ریزد، دیده می‌شود، همان استخری که از روی استخر و آب نماهای باغ الحمراء ساخته شده. ساختمان اربابی که مثل یک قلعه است بر طبق گفته‌ها برای زن فرانسوی محسن مقدم و به شکل ساختمان‌های قرون وسطی اروپا ساخته است تا دلتنگی به او فشار نیاورد. در کنار این ساختمان دیدنی اتاق صدف واقع شده که دیوارهاش پر از ستاره دریایی و صدف است.

ایوان قاجار نیز یکی دیگر از قشنگ‌ترین بخش‌های خانه مقدم است. این ایوان با استفاده از کاشی‌های دو دوره زندیه و قاجار مزین شده است.

خانه مقدم و همه چیز درباره آن

خانه مقدم یک کافه هم دارد، کافه طرفه که بعد از اینکه در خانه گشتید و از بودن در آن حظ بصری بردید میتوانید چای تازه دمی در آن بخورید و کمی خستگی در کنید و بعد هم با پا گذاشتن دوباره در خیابان‌های شلوغ تهران دلتان دوباره برای بودن در خانه مقدم تنگ شود یا با خودتان بگویید خوش به حال محسن مقدم که در همچین خانه‌ای زندگی کرده.

ساعات بازدید از خانه مقدم

از یکشنبه تا جمعه و از ساعت ۹ تا ۱۶ می‌شود از خانه موزه مقدم دیدار کرد، در خیابان امام خمینی، بعد از خیابان شیخ هادی، جنب بانک ملت، پلاک ۲۵۱

بلیط بازدید از باغ موزه مقدم ۵۰۰۰ هزار تومان است. با ارائه کارت دانشجویی می‌توانید با بلیط نیم بها از خانه دیدن کنید و چنانچه دانشجوی دانشگاه تهران باشید دیدن خانه برایتان رایگان تمام می‌شود.


آشنایی با موزه آبگینه و سفالینه تهران


وب سایت کارناوال: آشنایی با تاریخ و هنر سرزمینی به قدمت و گستردگی ایران با وجود ده ها سلسله پادشاهی و هزاران سال تمدن و فرهنگ، کاری دشوار و زمان بر است؛ چیزی که نیاز به سال ها و سال ها مطالعه و پژوهش دارد و تنها می تواند گوشه ای از غنا و کیفیت هنر، تاریخ و تمدن ایران را به نمایش بگذارد.

 

از طرفی دیگر آشنایی با این بخش از سرزمین عزیزمان ‌برای آن هایی که می خواهند در راه پیشرفت و بزرگی نام ایران قدمی بردارند بسیار ضروری به نظر می رسد؛ اما چگونه می توان در زندگی روزمره امروز با این حجم از کار و دغدغه فکری، به تنهایی به دنبال پرسش ها و پاسخ ها و نمونه هایی از گذشته و تاریخ ایران رفت. دنیایی که سرعت رشد اطلاعات در آن سرسام آور است و به دست آوردن دانشی در مورد چیزی کاری بسیار زمان بر به نظر می رسد.

یکی از بهترین راهکارها برای رفع این مشکل و جمع آوری اطلاعاتی مفید و جامع در زمان کوتاه، شاید بازدید از موزه ها باشد. مکان هایی که هر کدام بنا بر هدفی به وجود آمده اند و می خواهند قسمتی از گذشته پر افتخار میهن‌مان را به نمایش بگذارند. در این میان، موزه آبگینه ایران یکی از بهترین این موزه ها در کشورمان است که با طراحی داخلی فوق العاده، برخورداری از گنجینه ای ارزشمند و ارایه خدمات مناسب به یکی از برترین موزه های ایران تبدیل شده و گردشگران بسیاری به ویژه توریست های خارجی را شیفته خود کرده است. همراه ما شوید تا شما را با مجموعه ای کم نظیر از آثار سفال و شیشه در ایران و سیر تاریخی و تحول آن در گذر دوران آشنا کنیم و از سرزمین‌مان بیشتر بدانیم.

 موزه آبگینه و سفالینه تهران | عمارتی از دوران قاجار

 

 موزه آبگینه و سفالینه تهران | عمارتی از دوران قاجار
چرا موزه آبگینه و سفالینه تهران؟

  •     یکی از ده موزه برتر ایران است و هر ساله در حدود ۲ میلیون گردشگر از آن دیدن می کنند.
  •     موزه آبگینه در خیابان تاریخی و خوشمزه سی تیر تهران قرار گرفته است.
  •     عمارتی که موزه آبگینه در آن قرار دارد یکی از دیدنی ترین خانه های تهران است و آجرکاری های آن از نمونه های عالی آجرکاری خانه های تاریخی به حساب می آید.
  •     در این موزه آثار باارزشی را خواهید دید که از معبد چغازنبیل کشف شده اند و پیشینه آن ها به دوران هزاره دوم پیش از میلاد باز می گردد.

آشنایی با موزه آبگینه و سفالینه ایران

 

 موزه آبگینه و سفالینه تهران | عمارتی از دوران قاجار

 

 موزه آبگینه و سفالینه تهران | عمارتی از دوران قاجار

 

 موزه آبگینه و سفالینه تهران | عمارتی از دوران قاجار
 
خیابان سی تیر تهران یکی از معروفترین و محبوب ترین خیابان ها در میان گردشگران ایرانی و خارجی‌ست و جاذبه ها و دیدنی های بسیاری را در خود جای داده است. هر چند این خیابان امروزه بیشتر برای غذاهای خیابانی‌اش معروف شده؛ اما از قدیم تعدادی از مهم ترین موزه های ایران نیز در این خیابان جای داشته اند.

یکی از این موزه های بسیار محبوب و مشهور «موزه آبگینه و سفالینه های ایران» است که بسیاری آن را با نام مختصرش، موزه آبگینه می شناسند؛ مکانی که محل نمایش شیشه ها و سفال های باارزشی‌ست که از قدیم تا امروز کشف شده و مورد استفاده بودند. این موزه در ساختمانی زیبا و تاریخی متعلق به دوران ابتدای حکومت پهلوی در میان باغی به مساحت ۷۰۰۰ مترمربع برپا شده است؛ خانه ای باشکوه و هشت ضلعی که به دستور احمد قوام، یکی از سیاستمداران و نخست وزیرهای ایران ساخته شد و چندی به عنوان سفارت کشورهای مصر و افغانستان مورد استفاده قرار گرفت.

 

در سال ۱۳۵۴ خانه قوام که خود به مانند موزه ای جذاب از معماری و هنر است به دفتر فرح پهلوی فروخته و به موزه تبدیل شد. چهار سال بعد موزه به طور رسمی افتتاح و خانه و باغ آن در سال ۱۳۷۷ به شماره ۲۰۱۴ در فهرست آثار میراث ملی ایران قرار گرفت. امروزه موزه آبگینه و سفالینه ایران تحت نظر سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری فعالیت می کند و مدیریت آن در حال حاضر بر عهده خانم فرزانه قائینی‌ست.

تاریخچه موزه آبگینه و سفالینه تهران

 

 موزه آبگینه و سفالینه تهران | عمارتی از دوران قاجار
ملک و عمارتی که امروزه آن را با نام موزه شیشه و سفال می شناسیم، در حدود ۹۰ سال پیش (۱۳۰۷ ه.ش) به دستور احمد قوام، مشهور به قوام السلطنه ساخته شد. احمد قوام (۱۲۵۲ تا ۱۳۳۴ ه.ش) سیاستمداری کارکشته و با نفوذ بود که در فاصله سالهای پایانی دوران قاجار و ابتدای سلطنت رضاشاه پهلوی، پنج مرتبه به عنوان نخست وزیر ایران انتخاب شد. خانه مجلل قوام تا سال ۱۳۳۱ محل سکونت و کارهای اداری و سیاسی او بود؛ اما در این سال این خانه و سایر اموال وی توسط مجلس وقت مصادره شد و در اختیار دولت درآمد.

بعد از این ماجرا عمارت قوام به مصری ها فروخته شد و آنها این ملک را به سفارت خود در تهران تبدیل کردند. این خانه برای هفت سال تحت تملک مصری ها بود؛ اما زمانی که رابطه ایران و مصر در زمان جمال عبدالناصر (یکی از رییس جمهوران مصر) تیره شد، این سفارت در اختار افغان ها قرار گرفت. مدت کوتاهی افغانستان سفارت خود را در خانه قوام برپا کرد؛ اما اندکی بعد این خانه به بانک بازرگانی فروخته شد.

در سال ۱۳۵۴ دفتر فرح پهلوی پیشنهاد خرید این خانه را به بانک بازرگانی داد و با موافقت آنها مالکیت خانه به این دفتر رسید. گروهی از طراحان و معماران فرانسوی، ایرانی و اتریشی کار طراحی موزه را بر عهده گرفتند و درهای آن در سال ۱۳۵۸ به روی علاقه مندان به تاریخ و هنر ایران باز شد.

موزه آبگینه و سفالینه تهران | عمارتی از دوران قاجار

 
معماری موزه آبگینه و سفال

خانه هشت ضلعی قوام در زمینی به مساحت ۱۰۴۰ مترمربع ساخته و از دو طبقه، ستون و زیرزمین تشکیل شده است. سبک معماری کلی ساختمان تلفیقی از سبک معماری ایرانی و اروپایی قرن نوزدهم میلادی به حساب می آید. طبقه اول از طریق پله هایی چوبی و باشکوه و به سبک پله های روسی به طبقه دوم ارتباط دارد. در ساخت این ساختمان به جای استفاده از درها و ورودی های چوبی، از پنجره های دوجداره استفاده شده است تا میزان نور و دمای ورودی های ساختمان به این وسیله تنظیم شود.

این خانه به سبک اغلب خانه های ایرانی از یک اندرونی و یک بیرونی ساخته شده است که ساختمان بیرونی آن به موزه آبگینه و ساختمان اندرونی آن به بنیاد فارابی تعلق دارد.

موزه آبگینه و سفالینه تهران | عمارتی از دوران قاجار

 

موزه آبگینه و سفالینه تهران | عمارتی از دوران قاجار

 
تزیینات ساختمان

خانه قوام علاوه بر آثاری که در خود جای داده است، جلوه های بی نظیری از کارهای آجری، گچ بری های فوق العاده، آینه کاری های زیبا و جواهر و میناکاری را به نمایش می گذارد. همچنین بخش هایی از دیوارهای زیرزمین آن به وسیله موزاییک هایی بزرگ بر اساس طرحی سنتی تزیین شده است.

انواع تزیین ها

در این قسمت شما را اندکی با انواع تزیین های ساختمان زیبای قوام آشنا می کنیم.

۱- کارهای آجری

در نمای خارجی ساختمان از ۵۰ نوع طرح و شکل هندسی و نمونه های گلدار آجری استفاده شده است که یادآور کارهای فوق العاده آجری دوره سلجوقیان است.

۲- گچ بری ها

گچ بری های داخلی ساختمان به سه دوره تعلق دارد:

* گچ بری هایی که مخصوص زمان ساخت عمارت بوده و می توان قسمتی از آن را در سالن ورودی و دیگر تالارهای ساختمان تماشا کرد.

* زمانی که خانه در اختیار سفارت مصر قرار داشت گچ بری هایی به سبک اروپایی ها به ورودی موزه و بخش هایی از طبقه اول اضافه شد. این طرح ها در تالارهای مینا و بلور و همچنین در زیر زمین دیده می شود.

* گچ بری هایی که در سال ۱۳۶۸ به وسیله سازمان میراث فرهنگی ایجاد شده و ترکیبی از نقاشی و خطاطی را در سالن ورودی طبقه دوم به نمایش می گذارد.

۳- آینه کاری ها

آینه کاری هایی که در طرح های هندسی به زیبایی در میان کارهای گچ بری طبقه دوم نشسته و بر شکوه این موزه افزوده اند.

۴- مینا و منبت کاری، آینه کاری

میناکاری ها و منبت کاری هایی با طرح های گلدار به زیبایی بر روی درها و حاشیه پله نقش بسته اند. در سال ۱۳۶۸ نیز آینه کاری های طبقه دوم بر شکوه و زیبایی ساختمان افزودند. این آینه کاری ها البته مضامین مذهبی و انقلابی دارند.

 طراحی داخلی

یکی از جذاب ترین و برجسته ترین ویژگی های طراحی داخلی موزه آبگینه، طراحی ویترین های آن است که منحصر به فرد بوده و در موزه دیگری دیده نمی شود. این ویترین ها با الهام از ستون های تخت جمشید، کاخ تچر (یکی از کاخ های معروف تخت جمشید)و کعبه زرتشت در نقش رستم طراحی شده اند. طرح و ابتکار ساخت ویترین ها به این شکل از طراح معروف اتریشی هانس هولاین (Hans Hollein) بود که در رشته خود جوایز بسیاری را به دست آورده است و کارهای وی شهرت جهانی دارد.

 

 موزه آبگینه و سفالینه تهران | عمارتی از دوران قاجار

 

 موزه آبگینه و سفالینه تهران | عمارتی از دوران قاجار
 موزه آبگینه و سفالینه تهران | عمارتی از دوران قاجار
آنچه که در این موزه خواهید دید

موزه آبگینه از دو طبقه و شش تالار تشکیل شده است و هر بخش آن قسمتی از تاریخ شیشه و سفال در ایران را نشان می دهد. این مجموعه نمونه هایی نادر از شیشه و سفال ایران را در خود جای داده است. از ظرف های سفالی که تاریخ ساخت آن ها به هزاره چهارم قبل از میلاد باز می گردد تا کارهای شیشه ای که قدمت شان به هزاره اول قبل از میلاد تعلق دارد. ظرف های شیشه ای اروپایی که به قرن ۱۸ و ۱۹ تعلق دارند نیز در مجموعه موزه آبگینه جای گرفته اند.

در ادامه این بخش می خواهیم همراه شما شویم و گردشی در طبقه ها و تالارهای موزه آبگینه داشته باشیم و تعدادی از گنجینه های منحصر به فرد این موزه را نشان‌تان دهیم.

موزه آبگینه و سفالینه تهران | عمارتی از دوران قاجار

 

موزه آبگینه و سفالینه تهران | عمارتی از دوران قاجار

 
۱- طبقه اول

طبقه اول از چهار بخشِ راهرو، تالار بلور، تالار مینا و تالار راهنمای صوتی تشکیل شده است.

 
* راهرو

راهروی طبقه اول آثاری از سفالینه های رسی که تاریخ آنها به هزاره اول باز می گردد و آثار شیشه ای که در قرن های ۱۸ و ۱۹ میلادی در کشورهای اروپایی ساخته شده است را به نمایش می گذارد.

* تالار بلور

 

 موزه آبگینه و سفالینه تهران | عمارتی از دوران قاجار

 

 موزه آبگینه و سفالینه تهران | عمارتی از دوران قاجار
نمونه هایی از آثار شیشه ای که قدمت آنها به هزاره اول قبل از میلاد، سلسله هخامنشیان، ساسانیان و اوایل دوره اسلامی بر می گردد را در تالار بلور خواهید دید. این آثار به ترتیبِ دوره های زمانی، جا نمایی شده اند تا سیر تحول و تکامل آثار شیشه ای را در صنعت ایران به نمایش بگذارند. در دوره ساسانی تکنیک برش شیشه به حد اعلای خود رسید تا جایی که این تکنیک به همه دنیا صادر شد. در این زمان بود که روش های دیگر ساخت ظروف شیشه ای مانند مهر زدن، اضافه کردن تزیینات و دمیدن به مدل های ساخت افزوده شد.

* تالار مینا

 

 موزه آبگینه و سفالینه تهران | عمارتی از دوران قاجار

 

 موزه آبگینه و سفالینه تهران | عمارتی از دوران قاجار

 

 موزه آبگینه و سفالینه تهران | عمارتی از دوران قاجار

آثار شیشه ای مات و براق، به ویژه وسایل دکوری و شیشه های عطر که قدمت آنها به هزاره اول و دوم قبل از میلاد باز می گردد در این تالار به نمایش درآمده است. مجموعه آثار سفالی که شامل نمونه هایی از گلدان های ساده مربوط به دوران ماقبل از تاریخ و گلدان های گلدار با طرح های هندسی می شود، در این قسمت در معرض نمایش گذاشته شده اند.

 

قدمت این گلدان ها به قرن های چهارم تا یکم هزاره اول قبل از میلاد باز می گردد. لوله های شیشه ای که از حفاری معبد چغازنیبل – بزرگترین معبد ایران در هزاره دوم قبل از میلاد- به دست آمده است و در پنجره ها و مراسم های مذهبی مورد استفاده بودند؛ را می توان در این تالار پیدا کرد. این لوله های شیشه ای که با رنگ های مختلف تزیین شده بودند در برابر نور خورشید، جلوه ای رنگارنگ را به نمایش می گذاشتند.

* تالار دیداری-شنیداری

 

موزه آبگینه و سفالینه تهران | عمارتی از دوران قاجار 

 

 موزه آبگینه و سفالینه تهران | عمارتی از دوران قاجار

در این تالار اسلایدها و فیلم هایی از آثار موزه برای بازدیدکنندگان به نمایش در می آید.در این تالار محصولات فرهنگی نیز به فروش می رسد.

 

۲- طبقه دوم

راهرو، تالارهای صدف،‌ زرین فام، لاجورد یک و دو از بخش های مختلف طبقه دوم موزه آبگینه هستند.

* راهروی طبقه دوم

در این قسمت آثار شیشه ای و سفالی که به دوره اسلامی تعلق دارد در معرض دید بازدیدکنندگان قرار گرفته است. در کنار آنها آثاری از هنرمندان معاصر نیز دیده می شود.

* تالار صدف

 

موزه آبگینه و سفالینه تهران | عمارتی از دوران قاجار

کارهای سفالی دارای سنگ نوشته و آثار شیشه ای که بیشتر مصارف تزیینی داشتند و به روزهای آغازین دوره اسلامی متعلق بودند در این تالار به نمایش در آمدند. شهر نیشابور یکی از مهمترین مراکز فرهنگی سفالینه و خوش نویسی در این دوره است. تغییرات برجسته ای در این دوره در آثار شیشه ای ایجاد و روش های جدیدی برای برش های عمیق به کار گرفته شد. نقاشی روی شیشه به یکی از کارهای رایج شیشه سازی در قرن چهارم تبدیل شد و این پیش درآمدی برای کارهای میناکاری در سراسر ایران بود. این تالار از آنجایی که طراحی و معماری آن به صدف نیمه باز شباهت دارد به این نام خوانده می شود.

* تالار لاجورد یک

کارهای سفالین که با رنگ های فیروزه ای تزیین شده اند و تاریخ آن ها به قرن شش یا هفت هجری قمری بر می گردد؛ در این تالار دیده می شود. ساخت ظرف های شیشه ای با لعاب های فیروزه ای رنگ در قرن ششم هجری در گرگان رواج پیدا کرد. بیشتر آثار یا به وسیله نقش و نگارهای تصویری یا با نقاشی هایی به رنگ مشکی تزیین شده اند. گلدان هایی استثنایی که به عنوان گلدان های دولایه شناخته می شوند نیز در این تالار قرار دارند.

تالارهای لاجورد به خاطر لعاب های فیروزه رنگ ظروف قرن هفتم و هشتمی به این نام مشهور شده اند.

* تالار لاجورد دو

نمونه هایی از آثار شیشه ای که قدمت آنها به دوره قرن یازدهم تا سیزدهم هجری قمری باز می گردد در تالار لاجورد دو در معرض دید عموم قرار داده شده است. در زمان صفویه، شاه عباس صفوی تعداد زیادی از استادان شیشه کار را از ونیز به ایران دعوت کرد تا هنر خود را به استادکاران ایرانی آموزش دهند. لوحی سفالی با هفت رنگ لعاب داده شده که به دوره قاجار تعلق دارد و تصویری از شاهنامه فردوسی در این تالار نشان داده شده است.

 موزه آبگینه و سفالینه تهران | عمارتی از دوران قاجار

 

 موزه آبگینه و سفالینه تهران | عمارتی از دوران قاجار

 

 موزه آبگینه و سفالینه تهران | عمارتی از دوران قاجار
امکانات ویژه موزه آبگینه

موزه آبگینه امکانات خاصی دارد که بازدید و استفاده از این موزه را برای علاقه مندان جذاب تر و راحت تر می کند.

۱- گالری های موقت

موزه آبگینه قسمتی از فضای ساختمان را به فعالیت های کوتاه مدت و موقت اختصاص داده است. بنابراین، ممکن است برخی از آثار در انبار موزه نگهداری شوند و در فرصت های مناسب و مناسبت های مختلف در این گالری به نمایش درآیند. در کنار این ها در این فضا ممکن است گالری هایی با آثاری از هنرمندان مختلف در زمینه های مشابه با شیشه و سفال برگزار شود.

۲- فروشگاه موزه

در این فروشگاه محصولات جالب و خاصی دیده می شود که تجربه خرید را برای بازدید کنندگان لذت بخش می کند. این فروشگاه به وسیله سازمان میراث فرهنگی و گردشگری حمایت می شود. از جمله محصولاتی که می توانید در این فروشگاه خرید کنید می توان به موارد زیر اشاره کرد:  

کتاب، جزوه و کتابچه در مورد اشیا و آثار موزه آبگینه، پوستر، کارت پستال، محصولات دیداری-شنیداری

۳- دوره های آموزشی

موزه آبگینه فضایی را نیز به دوره های آموزشی اختصاص داده است. در این دوره ها، رشته های مختلف هنری که با زمینه کاری موزه در ارتباط هستند آموزش داده می شود. خدمت اصلی آموزشی موزه ساخت کارها و آثار شیشه و سفال برای کودکان و بزرگسالان است.

هر دوره ۱۰ جلسه دارد و ۲٫۵ ماه طول می کشد و کلاس های آن هر روز هفته به غیر از جمعه ها برگزار می شود.  اگر تمایل دارید با زمان و هزینه این کلاس ها و نحوه برگزاری آنها بیشتر آشنا شوید می توانید به صفحه اینستاگرام رسمی موزه آبگینه مراجعه کنید.

۴- کتابخانه

کتابخانه موزه آبگینه در قسمت شمال غربی حیاط موزه قرار دارد و بیشتر از ۴۰۰۰ نسخه کتاب در زمینه های باستان شناسی و تاریخ هنر را در اختیار علاقه مندان قرار می دهد.

اطلاعات بازدید: خوب است پیش از بازدید موزه آبگینه در زمینه های زیر اطلاعات خود را تکمیل کنید:

ساعت: ساعت معمول بازدید از موزه در پاییز و زمستان بین ساعت ۹:۰۰ تا ۱۷:۰۰ و در بهار و تابستان بین ساعت ۹:۰۰ تا ۱۸:۰۰ است.

روزهای تعطیل: موزه آبگینه روزهای دوشنبه هر هفته و همچنین ایام سوگواری تعطیل است. لازم است ذکر شود کتابخانه و گالری موزه روزهای دوشنبه باز است.

هزینه بازدید: هزینه بازدید از موزه برای ایرانی ها ۲۵۰۰ تومان و برای خارجی ها ۲۵۰۰۰ تومان است.

هزینه ورود برای اعضای انجمن دوست داران میراث فرهنگی (در صورت داشتن کارت انجمن) رایگان است.

بازدید های گروهی: امکان بازدیدهای گروهی نیز از موزه آبگینه وجود دارد. شما برای کسب اطلاع بیشتر در مورد طراحی تور بازدید از موزه و قیمت های این تورها می توانید با شماره های ۴-۶۷۰۸۱۵۳-۰۲۱ و ۶۷۱۶۹۳۰-۰۲۱ تماس بگیرید.

اطلاعات تماس موزه

واحد اطلاعات موزه: ۴-۶۷۰۸۱۵۳-۰۲۱ و ۶۷۱۶۹۳۰۰-۰۲۱ تماس بگیرید.

اطلاعاتی که بازدیدکنندگان نیاز هست بدانند

  • جعبه کمک های اولیه در طبقه همکف در بخش انتظامات (نگهبانی) قرار دارد. همچنین می توانید از نماینده ها و راهنماهای موزه نیز کمک بگیرید.
  • فروشگاه خرید و فروش هدیه در طبقه همکف قرار دارد.
  • بخش اطلاعات در ورودی طبقه اول واقع شده است.
  • سیگار کشیدن در موزه ممنوع است.
  • امکان عکس برداری و فیلم برداری از موزه وجود دارد.

موزه آبگینه و سفالینه تهران | عمارتی از دوران قاجار

 

 موزه آبگینه و سفالینه تهران | عمارتی از دوران قاجار
مسیر دسترسی

آدرس: استان تهران،‌ تهران، خیابان جمهوری،‌ خیابان سی تیر، موزه آبگینه و سفالینه ایران

برای رسیدن به موزه آبگینه دو راه در برابر شماست. یا می توانید از طریق خیابان جمهوری راهی خیابان سی تیر و موزه آبگینه شوید یا اینکه خود را به میدان و خیابان امام خمینی برسانید و از آنجا به سمت موزه حرکت کنید.

ماشین شخصی: رسیدن به موزه آبگینه با توجه به اینکه این بنا در محدوده طرح ترافیک و طرح زوج و فرد قرار دارد و محل پارک نیز بسیار سخت گیر می آید؛ کار بسیار دشواریست. از این رو توصیه می کنیم تا جای امکان از وسایل نقلیه عمومی برای رسیدن به خیابان سی تیر استفاده کنید.

وسایل حمل و نقل عمومی

مترو: برای رسیدن به موزه آبگینه باید از خط دو متروی شهری تهران استفاده کنید. سوار خط آبی رنگ صادقیه-فرهنگسرا شوید و در ایستگاه مترو حسن آباد از قطار خارج شوید.

از ایستگاه در خلاف جهت حرکت ماشین ها در خیابان امام خمینی، راه را در پیش بگیرید. ۲۰۰ متر جلوتر خیابان سی تیر در مقابل شماست.

اتوبوس: برای رسیدن به موزه آبگینه با استفاده از اتوبوس، از دو مسیر می توانید استفاده کنید؛ سوار اتوبوس های جمهوری-بهارستان شوید. زمانی که به ایستگاه حافظ پیاده رسیدید از اتوبوس پیاده شده و با کمی پیاده روی خود را به ابتدای خیابان سی تیر برسانید.

اگر می خواهید از سمت موزه ملی و خیابان امام خمینی به خیابان سی تیر برسید باید سوار اتوبوس هایی شوید که مبدا یا مقصد آنها پارک شهر یا میدان امام خمینی است و در پایانه اتوبوس رانی پارک شهر توقف می کنند.

دیدنی های اطراف

سفر تنها در بازدید از یک جاذبه و لذت بردن از یک تفریح خلاصه نمی شود. می توان قدری هوشمندانه عمل کرد و با بازدید از جاذبه های نزدیک یک مکان، یک تیر و چند نشان زد. در این قسمت تعدادی از جاذبه های مهم اطراف موزه آبگینه را به شما معرفی می کنیم.

کافه نادری: فاصله تقریبی ۴۰۰ متر پیاده

آتشکده آدریان: فاصله تقریبی ۳۰۰ متر پیاده

موزه ملی ایران باستان: فاصله تقریبی ۷۰۰ متر پیاده

سر در باغ ملی: فاصله تقریبی ۱ کیلومتر پیاده

توصیه :

  • همان گونه که گفتیم موزه آبگینه در خیابان سی تیر واقع شده است. این خیابان در سالهای گذشته به عنوان نخستین استریت فود ایرانی، محبوبیت بسیاری پیدا کرده است. در بازدید از خیابان سی تیر حتما سری به کافه ها و اتوبوس های سیار خوشمزه این خیابان بزنید و خود را مهمان فضای دلنشین و غذاهای خوشمزه سی تیر کنید.
  • همچنین موزه ملی ایران نیز در ابتدای این خیابان قرار دارد که بازدید از آن برای هر ایرانی و علاقه‌مند به تاریخ از ضروری ترین کارهاست.
  • زمانی که در موزه هستید سعی کنید به توصیه ها و صحبت های راهنما به دقت گوش دهید و مقررات موزه را رعایت کنید.
  • در نگهداری از موزه، بنای تاریخی وباغ زیبای آن کوشا باشید.


گشتی در موزه تاریخی آذربایجان


یکی از شاخصه های حفظ تاریخ و تمدن در تبریز، موزه های گران قدر و با ارزش آن است. از موزه تاریخ طبیعی این شهر گرفته تا موزه شهرداری که گستره وسیعی از موضوع های مهم از حیات وحش تا هنر و صنایع دستی و تاریخ معاصر تبریز را به نمایش می گذارند. امروز می خواهیم به یکی از این موزه ها سری بزنیم و در مورد پیشینه سرزمین‌مان اطلاعات بیشتری به دست بیاوریم. با ما همراه باشید تا در زمان سفر کرده و تاریخ و هنر را از دید موزه آذربایجان به شما معرفی کنیم.

موزه آذربایجان در شهر تبریز یکی از مهمترین موزه ها و جاذبه های این شهر تاریخی و دیدنی ست و آثار بسیار مهمی از پیشینه و تمدن باستانی کشورمان را در خود جای داده است. قدمت و غنای این آثار، موزه آذربایجان را به یکی از مهمترین موزه های کشور تبدیل و آن را به عنوان دومین موزه باستان شناسی کشورمان پس از موزه ملی ایران مطرح کرده است. در کنار اهمیت علمی و پژوهشی که موزه آذربایجان برای پژوهشگران و باستان شناسان دارد، گردشگران داخلی و خارجی نیز از این موزه به عنوان یکی از بهترین جاذبه های گردشگری تبریز یاد کرده اند. این موزه با داشتن آثاری منحصر به فرد و خاص از دوران بسیار کهن و تاریخی ایران، مجموعه ای جذاب و به نسبت کامل از سکه های قدیمی، کتابخانه ای سه هزار جلدی و مجسمه هایی مفهومی و هنری، می تواند بسیاری از سلیقه ها را راضی و شما را به سفری در تاریخ مهمان کند.

تاریخچه موزه آذربایجان

در سال های ۱۳۰۶ و ۱۳۰۷ خورشیدی، نمایشگاه بزرگی از سکه های تاریخی در مکان قبلی کتابخانه تربیت تبریز برگزار شد. پس از برگزاری این نمایشگاه بود که نخستین جرقه ها برای ایجاد موزه ای در تبریز زده شد. گفته شده است سکه های به نمایش در آمده در این نمایشگاه همان سکه هایی ست که شهرداری تبریز در جریان کشف گورستانی تاریخی در گَجیل (یکی از محله‌های تاریخی و کهن شهر تبریز) پیدا کرده بود. پس از کشف ۵۷ سکه نقره و ۲۶ سکه طلا از این محل، مسوولان تبریزی به فکر تاسیس موزه ای برای نمایش و نگهداری آنها افتادند.

تقریبا ۲۰ سال بعد از این اتفاق و حدود دو سال بعد از تاسیس دانشگاه تبریز، روز دوشنبه ۱۳ تیرماه سال ۱۳۲۸، موزه دانشکده ادبیات به عنوان نخستین موزه شهر ایجاد شد. پس از افتتاح این موزه، اولین کارها برای تشکیل موزه ای مستقل برای تبریز در سال ۱۳۳۵ کلید خورد. در ۱۷ آذرماه ۱۳۳۵ علی دهقان، مدیر کل وقت فرهنگ آذربایجان شرقی، انجمنی را در اداره فرهنگ آذربایجان پی ریزی کرد و هدف آن را پیگیری کارهای تاسیس موزه آذربایجان قرار داد. این انجمن مسوولیت یافتن مکانی برای احداث ساختمان موزه آذربایجان، جمع‌آوری اشیای تاریخی، تصمیم‌گیری درخصوص محتوای موزه و تامین بخشی از هزینه‌های احداث بنای موزه را برعهده داشت.

اما پیدا کردن مکانی مناسب به یکی از دغدغه ها و مشکل های اصلی بر سر راه تاسیس موزه تبدیل شده بود. بالاخره با تلاش های فراوان، قطعه زمینی در ضلع غربی محوطه مسجد کبود در اختیار اداره فرهنگ شهر تبریز قرار گرفت.

در تیرماه سال ۱۳۳۶ دهقان از آندره گدار معمار و باستان شناس شهیر و ماهر فرانسوی درخواست کرد تا همراه با سید محمدتقی مصطفوی، مدیرکل وقت باستان شناسی کشور راهی تبریز شوند تا موضوع ایجاد موزه و محل ساخت آن را مورد بررسی قرار دهند.

روز شنبه پانزدهم تیرماه سال ۱۳۳۶ در حضور آندره گدار و برخی از مسوولان شهری کلنگ ساخت موزه بر زمین زده شد و کارهای ابتدایی ماده سازی زمین و پی کنی شروع شد. آن گونه که در سندهای موجود آمده است نقشه ساختمان موزه آذربایجان، طرح اولیه آندره گدار بود. این طرح به وسیله اسماعیل دیباج، نماینده اداره کل باستان شناسی، ترسیم شد و به تایید نهایی گدار رسید.

همزمان با انجام این کارها، علی دهقان در تیرماه سال ۱۳۳۶ از موزه ایران باستان و سید محمدتقی مصطفوی، وزیر فرهنگ و هنر درخواست کرد تا تعدادی از آثار از موزه ایران باستان به موزه آذربایجان فرستاده شود. با این درخواست موافقت شد و به دستور وی ۲۰۲ قطعه از اشیای تاریخی موزه ایران باستان برای نمایش در موزه آذربایجان به تبریز انتقال داده شد. این آثار را اسماعیل دیباج، رییس وقت اداره هنرهای زیبای آذربایجان از موزه ایران باستان دریافت کرد، به تبریز آورد و در تالار بالایی کتابخانه ملی تبریز به همراه تعدادی از آثار اهدایی مردم به نمایش گذاشت. به این شکل پایه های موزه آذربایجان در روز دوازدهم مرداد ماه سال ۱۳۳۶ در تبریز گذاشته شد.

روزنامه توحید افکار در شماره ۳۰۸ خود در تاریخ دوشنبه پنج خرداد ۱۳۳۷ در مورد موزه آذربایجان این گونه نوشته است:

    چون ممکن است اتمام ساختمان مدتی طول بکشد، بنابراین آقای دهقان چندین اتاق از ساختمان کتابخانه ملی را به موزه تخصیص داده‌اند و اشیا و اثاثیه موزه آذربایجان در آن اتاق‌ها چیده شده است. اداره باستان‌شناسی یک نمونه از آثار باستانی که در موزه تهران مکرر بوده به تبریز فرستاده و اشیایی نیز از طرف اهالی به موزه اهدا شده که فعلا در ویترین‌های مخصوص جا داده‌اند و بدین‌ ترتیب موزه آذربایجان عملا تاسیس شده است.

 این روزنامه همچنین از مردم دعوت کرد تا آثار تاریخی و هنری خود را به موزه آذربایجان اهدا کنند:

    طبق تصمیم وزارت فرهنگ، نصف مخارج ساختمان را دولت پرداخت خواهد کرد و در سال ۱۳۳۷ دولت یک میلیون ریال به این منظور به ساختمان موزه کمک خواهد کرد. مبلغ ۱۷۰هزار ریال که سال گذشته از طرف اهالی جمع شده بود خرج شد و بنای ساختمان با پولی که دولت کمک کرده ادامه دارد و امید است به زودی یک ساختمان آبرومند به نام موزه آذربایجان در تبریز ساخته شود. چنانچه گفتیم دولت در نظر دارد فقط نصف هزینه ساختمان را بدهد؛ نصف دیگر را باید اهالی پرداخت کنند. لذا امید است که به زودی اهالی با همت آذربایجان و آذربایجانیان محترم پایتخت، وجه لازم را در اختیار کمسیون موزه بگذارند تا بنای موزه زودتر به پایان رسد. از عموم اهالی آذربایجان انتظار می‌رود اشیایی که ارزش هنری و تاریخی دارند به موزه اهدا کنند که هم در موزه بهتر نگاه‌داری شود و هم مورد استفاده قرار گیرد. بعد از موفقیتی که تبریز در تاسیس کتابخانه ملی به‌دست آورده همه امیدوار هستند که در مورد موزه هم موفق خواهد شد.

با شروع عملیات اجرایی بنای موزه، کار جمع آوری آثار و مطالعه در مورد انتخاب محلی مناسب برای افتتاح نیز آغاز شد. این کار تا سال ۱۳۳۸ ادامه پیدا کرد. اشیایی که جمع آوری می شدند همچنان در ساختمان کتابخانه ملی تبریز قرار داشتند. در نهایت هنرستان دخترانه تبریز از لحاظ ساختمان برای موزه مناسب تشخیص داده شد. اشیای اهدایی هیات های باستان شناسی، آثار اهدایی مردم و دیگر آثار در سه غرفه در سال ۱۳۳۸ در سالن ها و کلاس های هنرستان به نمایش درآمدند.

در این زمان سیدجمال ترابی‌ طباطبایی ریاست موزه را بر عهده داشت و غرفه های موزه آذربایجان به این شرح بودند:

غرفه باستان‌شناسی: آثاری که در این بخش به نمایش درآمده بودند را هیات حفاری تپه حسنلو و مردم مختلف به موزه اهدا کرده بودند. در این بخش سکه‌های ادوار مختلف تاریخ ایران، آثار سفالی و مفرغی مکشوفه از تپه حسنلو، ظروف چینی بقعه شیخ صفی‌الدین اردبیلی و غیر از آن در این قسمت نمایش داده می شدند.

غرفه مشروطیت: مجسمه نیم‌تنه ستارخان سردار ملی، لوازم‌التحریر مرحوم ثقةالاسلام، اسلحه کمری ستارخان، تابلوهایی از عکس‌های دوران مشروطه و غیر از آن در این غرفه قرار داشت.

غرفه مردم‌شناسی و هنرهای ملی: آثار این غرفه اهدایی اداره موزه‌ها و فرهنگ عامه هنرهای زیبای کشور به موزه آذربایجان بود که شامل پارچه‌های دست‌باف ایرانی (زری و مخملی) لباس‌های محلی و غیر از آن می شد.

احداث ساختمان اصلی چهار سال طول کشید و انتظارها برای افتتاح آن در یازدهم مهر سال ۱۳۴۱ به پایان رسید. این بنای تماشایی با هنر و کار حاجی ابوالقاسم معمار، یکی از معماران شهیر تبریز به سرانجام رسید.

معماری و بخش های مختلف موزه آذربایجان

موزه آذربایجان در بنایی با سه طبقه به مساحت ۳۰۰۰ هزار مترمربع ساخته شد. طراح ساختمان با استفاده از قوس های جناغی، فضای ایوان مانند در نمای جنوبی، جرزهای عمودی و تکرار پنجره هایی با قوس جناغی در بین جرزها، نگرشی سنتی از ساختمان سازی را به تصویر کشیده است. ورودی موزه پلکانی سنگی و دَرِ چوبی و بزرگی دارد و با دو شیر سنگی به بازدیدکنندگان خوش آمد می گوید.

ساختمان موزه بخش های مختلفی مانند چهار تالار نمایش اشیای تاریخی، بخشهای اداری و فنی (آزمایشگاه و مخازن) و کتابخانه تخصصی دارد.

۱-طبقه همکف

تالار طبقه همکف، آثاری از دوران پیش از اسلام را به نمایش درآورده است.

طبقه اول موزه خود از سه بخش تشکیل شده است:

  •     تالار دوره اسلامی
  •     بخش سکه و مهر
  •      کتابخانه موزه

در بخش اسلامی آثاری از قرن های اول تا چهاردهم هجری دیده می شود.

سکه ها و مهرهای تاریخی و ارزشمند موزه آذربایجان در تالار ضلع شمالی همین طبقه نگهداری می شوند. این مجموعه سکه، کلکسیونی به نسبت کامل از تمام ادوار تاریخی کشورمان ایران را به نمایش می گذارد. سکه هایی که از دوره هخامنشی تا دوره قاجار مورد استفاده قرار می گرفتند. همچنین مهرهایی از هزاره سوم قبل از میلاد تا چند سده اخیر در این بخش وجود دارند.

کتابخانه تخصصی موزه آذربایجان بخش مهم دیگر این مجموعه است. این کتابخانه با دارا بودن بیش از سه هزار جلد کتاب یکی از مهمترین مراجع و منبع پژوهشگران و علاقه مندان به تاریخ و باستان شناسی به شمار می رود.

موزه آذربایجان تبریز ناقص
 موزه آذربایجان تبریز ناقص
۳- زیرزمین

در تالار زیرزمین موزه آذربایجان مجموعه ای جذاب و تماشایی از آثار هنری یکی از هنرمندان مجسمه ساز تبریزی به نام احد حسینی به نمایش گذاشته شده است. موضوع و مفهوم این مجسمه های گچی، مضامین اجتماعی در جامعه بشری امروزی است. این مجسمه ها دید عمیق و تاثیرگذاری از سرگذشت و اخلاق انسان در طول قرن ها به ویژه قرن بیستم می دهند.

۴- بخش سنگ نگاره ها

جدیدترین بخشی که سال ۱۳۸۶ به موزه آذربایجان اضافه شد، بخش سنگ نگاره های آن است. سنگ مزارهای تاریخی، پیکره های سنگی، پیکره های انسانی، سنگ گورها، و سنگ های کتیبه دار و قوچ های سنگی این بخش به فهم بخشی از تاریخ ایران کمک شایانی می کنند.

 

موزه آذربایجان تبریز ناقص

گنجینه هایی که در موزه آذربایجان خواهید دید

در این قسمت به مرورِ آثار و اشیای مهمی که در موزه آذربایجان به نمایش درآمده است می پردازیم.

۱- آثار طبقه همکف

در طبقه همکف می توانید آثار تاریخی و هنری که مربوط به سال های قبل از ورود اسلام به ایران و دوران اسلامی هستند را مشاهده کنید.

*از جمله مهمترینِ این آثار می توان به سفال هایی با قدمت هفت هزار سال مربوط به تپه اسماعیل آباد اشاره کرد. این سفال ها تاریخی ترین اشیای موزه هستند؛ سفال هایی خام و نپخته و دست ساز که بدون کمک چرخ سفال گری یا کوره ساخته و در مقابل آفتاب،‌ خشک شده اند.

*سنگ های معدنی سِرپانتین که در شهر جیرفت یافت شده اند و قدمتی به درازای دوران پیش از تاریخ دارند. این سنگ های معدنی با تصاویری از گیاهان و حیوانات مختلف تزیین شده اند.

*مجسمه سه هزار ساله الهه زن که در رستم آباد گیلان یافت شده نیز در این طبقه قرار دارد. این مجسمه ارزش زن در دوران ایران باستان را به نمایش می گذارد.

*ریتون های دو تا سه هزار ساله نیز در قفسه های شیشه ای این موزه به چشم می خورند و نشانی از تاریخ کهن و غنی ایران را در خود دارند. ریتون ها ظرف هایی با ترکیبی از نیم تنه یک حیوان و جام شربت خوری هستند که بیشتر در مراسم آیینی مورد استفاده قرار می گرفتند.

*یکی از معروفترین آثار موزه آذربایجان سنگ بسم الله ساخته دست محمدعلی قوچانی‌ست که در انتهای سالن طبقه همکف قرار گرفته است. چهار قسمت از این سنگ پنج قسمتی، قاب آن را تشکیل می دهند و یک قسمت دیگر آن متن سنگ است. این تابلو در زمان ناصرالدین شاه ساخته شد و هنر دست سازنده خود محمد علی قوچانی معروف به میرزا سنگلاخ را به نمایش می  گذاشت. او که کارش حجاری روی سنگ بود،‌ نیت می کند این سنگ مرمر را که سه تن وزن داشته به شکل امروزی خود در بیاورد تا آن را به مزار پیامبر در مدینه هدیه کند. این سنگ در ۸ سال تکمیل و به سه زبان ترکی استانبولی،‌ عربی و فارسی آیات قرآن بر روی آن حجاری شد.

*از دیگر جذابیت های موزه آذربایجان جسد زن و مردی‌ست که در سال ۱۳۷۸ در جریان حفاری از محوطه مسجد کبود و موزه عصر آهن به دست آمد. در واقع این اسکلت ها در گورستانی قدیمی مدفون شده بودند.

*در کنار اینها آثاری مانند ظروف سفالی و چشم مصنوعی از شهر سوخته سیستان، آثار سنگی از جیرفت،‌ اشیا مفرغی از شهر خداآفرین،‌ مجسمه هایی از رستم آباد گیلان نیز در این موزه در معرض دید بازدیدکنندگان قرار گرفته اند. در حیاط موزه نیز آثار و مجسمه‌‏های سنگی نگهداری می‌‏شود.

 

موزه آذربایجان تبریز ناقص

 

 موزه آذربایجان تبریز ناقص

 

۲- آثار طبقه اول

قدیمی ترین گنجینه هایی که در طبقه اول موزه آذربایجان به چشم می خورد آثاری از قرن چهارم هجری و شهر تاریخی نیشابور است. از مهمترین ویژگی این آثار می توان به استفاده از خط کوفی،‌ نقش‌های اسلیمی و لعاب سفید اشاره کرد.

*قفل رمزی سده ششم هجری دیگر شی بسیار مهم و جذاب موزه آذربایجان است. این قفل که از جنس مفرغ ساخته و در بخش آثار اسلامی جای گرفته، از شهر مراغه کشف شده است. قفل رمزی مفرغی ۴ سگک بادامی و ریز دارد و رمزهای آن نه بر روی اعداد که بر روی حروف الفبا (ک، د‌،‌ الف، ی) نشسته اند و این موضوع باز کردن آن را بدون دانستن رمز، کاری غیر ممکن می کند. اگر شخصی بخواهد بدون دانستن رمز، این قفل را باز کند باید بیش از پنجاه هزار بار رمز این قفل را جابه‌جا کند.

*مهرهایی به شکل استمپ و سیلندر که در قبل از اسلام بر روی گِل و بعد از اسلام بر روی کاغذ زده می شدند، از دیگر آثار جالب موزه آذربایجان هستند. از جمله این مهرها می توان به مهرهای استوانه ای یا سیلندری اشاره کرد که مانند دیگر مهرهای قدیمی به وسیله گِل پخته، گچ و مرمر ساخته شده و در شکل های نیمکره، استوانه یا سیلندر مورد استفاده قرار می گرفتند. صاحبان مهرها باید آنها را بر روی قطعات گل مرطوب فشار می دادند یا می غلتاندند تا نقش مهر بر روی آن بیفتد. نقش های ساده یا هندسی، تصاویر حیوانات، موجودات نیمه خدا و انسان نقش های مهرهای تاریخی را تشکیل می دادند.

*ظروف سفالی دوره ایلخانی اوج به کارگیری ذوق و هنر در ساخت سفال را نشان می دهند. این ظروف سفالی که با رنگ های شفاف و با نقاشی صورتک های انسانی و یا خط و کتابت تزیین شده اند، بخشی دیگر از آثار این مجموعه را تشکیل می دهند.

 

موزه آذربایجان تبریز ناقص

۳- آثار طبقه زیرزمین

مجسمه هایی که در زیرزمین موزه به نمایش درآمده اند قصد دارند سرگذشت انسان نخستین تا انسان مدرن و آنچه بر وی گذشته را روایت کنند. سازنده این مجسمه ها قصد دارد در آثار خود راهی که انسان از گذشته تا کنون آمده است را نشان دهد و موانع، ناکامی ها و شکست هایی که در این راه داشته است را به نمایش بگذارد.

موزه آذربایجان تبریز ناقص
 موزه آذربایجان تبریز ناقص
مسیر دسترسی

آدرس: استان آذربایجان شرقی، تبریز، خیابان امام خمینی، جنب مسجد کبود

اگر می خواهید از موزه آذربایجان بازدید کنید باید خود را به مرکز شهر تبریز برسانید و سوار بر اتوبوس های خط راه آهن – آبرسان شده و در ایستگاه مسجد کبود پیاده شوید. اگر هم می خواهید از مترو استفاده کنید می توانید در ایستگاه شهید بهشتی توقف کرده و با ۵۰۰ متر پیاده روی خود را به موزه برسانید.

بهای بلیت

گردشگران داخلی: ۳۰۰۰ تومان

گردشگران خارجی: ۲۰۰۰۰ تومان

شماره تماس: ۳۵۲۶۱۶۹۶-۰۴۱

ساعت بازدید: همه روزه از ساعت ۹:۰۰ تا ۱۷:۳۰

البته باید توجه داشته باشید که ساعت بازدید موزه ممکن است در روزهای مختلف سال فرق کند بنابراین بهتر است قبل از رفتن به موزه با تماسی از باز بودن آن اطمینان حاصل کنید.

روزهای تعطیل: موزه آذربایجان در روزهای تاسوعا، عاشورا، رحلت پیامبر، شهادت امام جعفرصادق و ۲۲ بهمن تعطیل است. البته امکان دارد دَرِ این موزه در بعد از ظهرِ روز ۲۲ بهمن به روی علاقه مندان باز باشد.

جاذبه های نزدیک

اگر دوست داشتید پس از بازدید از موزه آذربایجان از دیدنی های دیگر این شهر نیز دیدن کنید می توانید به سراغ این چند جاذبه نزدیک موزه بروید.

  • میدان ساعت در فاصله حدود ۳۰۰ متری
  • ارگ علیشاه تبریز در فاصله حدود ۲ کیلومتری
  • مسجد کبود در همسایگی موزه آذربایجان
  • موزه عصر آهن در همسایگی موزه آذربایجان